Acne

Steroid acne

Samenvatting

Steroid acne is een monomorfe acneïforme dermatose die ontstaat door hormonale of immunologische modulatie van de pilosebaceuze eenheid, veroorzaakt door systemische corticosteroïden, anabole-androgene steroïden (AAS) of andere immunomodulerende middelen. Kenmerkend zijn uniforme papulopustels, een seborroeïsche verdeling en de afwezigheid van comedonen.

Pathofysiologie

Steroid acne ontstaat door gecombineerde effecten op de follikel:

• Androgene stimulatie van AR-expressie (AAS, SARMs).

• Immunosuppressie bij corticosteroïden → opportune proliferatie van Malassezia.

• Sebocytproliferatie door verhoogde IGF-1 activiteit bij groeihormoongebruik.

• Overlap met Pityrosporum folliculitis, waarbij Malassezia een dominante rol speelt.
  In een studie van Yu et al. werd bij 80% een hoge Malassezia-dichtheid gevonden, met uitstekende respons op itraconazol.

Klinische kenmerken

• Monomorfe papels/pustels op borst, rug, gezicht

• Afwezigheid van comedonen (onderscheidend)

• Verspreiding vaak abrupt bij dosisverhoging

• Kan coexistente seborroe vertonen

Differentiële diagnose

• Acne vulgaris

• Malassezia folliculitis

• Steroid rosacea

• Dermatitis perioralis

• Bacteriële folliculitis

• Acne medicamentosa

Diagnostiek

• Klinische diagnose meestal voldoende

• Diff-Quick of KOH voor Malassezia

• Bij atypisch beeld: bacteriële kweek

• Verwacht normalisatie na stoppen van de uitlokkende stof

Risico’s en prognose

• Meestal reversibel na stoppen van corticosteroïden/AAS

• Recidief bij hervatten van het middel

• Persistente varianten beschreven bij langdurig AAS-gebruik

Mechanistische link met dopingmiddelen

• AAS: AR-activatie → verhoogde sebumproductie → acneïforme eruptie

• GH: IGF-1 stimulatie → hyperseborrhoe

• SARMs: vergelijkbare AR-activatie, minder uitgesproken maar klinisch relevant

• Corticosteroïden: immuunremming → Malassezia-overgroei