Op deze pagina:
Deze modus bevat verdiepende wetenschappelijke en/of medische informatie.
Een tumor is een abnormale groei van cellen die ontstaat wanneer cellen zich ongecontroleerd blijven delen. Tumoren kunnen goedaardig zijn, waarbij ze niet uitzaaien en vaak langzaam groeien, of kwaadaardig, wat we kanker noemen. Kwaadaardige tumoren kunnen omliggend weefsel beschadigen en zich via bloed of lymfe naar andere delen van het lichaam verspreiden. Een tumor kan ontstaan in vrijwel elk orgaan of weefsel. De gevolgen verschillen sterk en hangen af van de soort tumor, de plaats en de groeisnelheid.
Groeihormoon stimuleert de aanmaak van IGF-1, een stof die cellen sneller laat delen. Bij een bestaande tumor kan dit bijdragen aan snellere groei of minder goede reactie op behandeling. Bij gebruik van anabole steroïden zijn vergelijkbare effecten beschreven in de prostaat en de lever.
Inleiding
Het gebruik van anabole-androgene steroïden (AAS), groeihormoon (GH), IGF-1 en andere prestatieverhogende middelen kan bijdragen aan tumorbiologische processen via hormonale, proliferatieve en immunologische pathways. Hoewel epidemiologisch bewijs beperkt is, bestaan er duidelijke mechanistische verbanden tussen deze middelen en verhoogde proliferatie of progressie van bepaalde neoplasmata.
Biologische en pathofysiologische mechanismen
AAS activeren de androgen receptor (AR), wat proliferatie en anti-apoptotische pathways stimuleert. GH verhoogt IGF-1, een sterk mitogene en anti-apoptotische groeifactor die betrokken is bij o.a. colon-, mamma-, prostaat- en schildkliercarcinomen. Immunomodulatie door AAS en corticosteroïden creëert een tumor-permissief microklimaat.
Klinische kenmerken en relevante observaties
AAS-gebruik wordt geassocieerd met leveradenomen, versnelde groei van prostaatpathologie en hormoongevoelige tumoren. GH-gebruik kan leiden tot progressie van pre-existente tumoren, zoals bekend uit acromegaliewetenschap.
Epidemiologie en prevalentie
Onderzoek wordt beperkt door onderrapportage, jonge gebruikerspopulaties en polyfarmacie. Mechanistische markers suggereren verhoogde proliferatieve risico’s, vooral bij GH/IGF-1 en orale AAS.
Differentiële diagnostiek (DD)
Overweeg bij afwijkingen o.a. virale hepatitis, cholestase door medicatie, goedaardige prostaatvergroting, endocrinologische tumoren of inflammatoire massa’s.
Diagnostiek en evaluatie
Screen op leverfunctie, PSA, IGF-1 en endocriene assen. Beeldvorming zoals echo, MRI of CT wordt toegepast bij verdenking op tumorgroei. Colononderzoek kan worden overwogen bij langdurig GH-misbruik.
Relevante risico’s, complicaties en prognose
Leveradenomen kunnen regressie vertonen na stoppen van AAS maar maligne transformatie is beschreven. Prostaatpathologie kan versnellen bij voortgezet androgenengebruik. GH-gerelateerde risico’s nemen af bij normalisatie van IGF-1.
Mechanistische link met dopingmiddelen
AAS stimuleren AR-positieve tumoren en kunnen groei versnellen. GH verhoogt IGF-1, dat mitogeen en anti-apoptotisch werkt. SARMs activeren deels dezelfde pathways. Insuline en T3 verhogen celturnover en metabole stress.
- Geen specifieke of vage klachten in het begin
- Verschijnselen hangen af van de locatie van de tumor
- Pijn
- Zwelling
- Onverklaard gewichtsverlies.
Impactzone
Als de tumor eenmaal is gestimuleerd, kan groei blijven voortduren, ook na stoppen van het middel dat de tumor heeft veroorzaakt.
- TumorgroeiZumkeller W, Groth O, Commentz J. Regulation of insulin-like growth factors and IGF-binding proteins in bone tumours. Growth Regul. 1996 Mar;6(1):10-5. PMID: 8717445.
- TumorgroeiLawnicka H, Motylewska E, Borkowska M, Kuzdak K, Siejka A, Swietoslawski J, Stepien H, Stepien T. Elevated serum concentrations of IGF-1 and IGF-1R in patients with thyroid cancers. Biomed Pap Med Fac Univ Palacky Olomouc Czech Repub. 2020 Mar;164(1):77-83. doi: 10.5507/bp.2019.018. Epub 2019 May 23. PMID: 31132076.
- TumorgroeiSwerdlow AJ et al. Cancer risk in patients treated with growth hormone in childhood. J Clin Endocrinol Metab. 2017; 102(5): 1661–1672. DOI: 10.1210/jc.2016-3522 | Bron 068
- TumorgroeiGiannitrapani L, Soresi M, La Spada E, Cervello M, D'Alessandro N, Montalto G. Sex hormones and risk of liver tumor. Ann N Y Acad Sci. 2006 Nov;1089:228-36. doi: 10.1196/annals.1386.044. PMID: 17261770. | Bron 021
Heeft deze informatie je geholpen?
Help ons de informatie op Anabolenwijzer te verbeteren. Laat weten wat je goed vond, wat je mist of waar je nog vragen over hebt. Je feedback is anoniem.
Deze website biedt geen medisch advies en is puur informatief. Raadpleeg bij gezondheidsvragen altijd een arts. We garanderen geen volledigheid of juistheid en aanvaarden geen aansprakelijkheid. Zie ook onze algemene voorwaarden.